Aidat, bir apartman veya sitenin aylık giderlerinin bağımsız bölümlere paylaştırılmasıyla belirlenir. Ancak "adil" bir paylaşımın nasıl yapılacağı, çoğu yönetimin en çok tartıştığı konudur.
Aidat nedir, neyi kapsar?
Aidat; temizlik, ortak alan elektriği, asansör bakımı, personel ücreti, ısıtma ve yönetim giderleri gibi kalemlerin toplamının bağımsız bölümlere dağıtılmış hâlidir. Aidat tek bir kalem değildir: işletme gideri, yakıt/ısıtma gideri ve asansör fonu, onarım fonu gibi fonlardan oluşur. Her kalemin ayrı yönetilmesi hem şeffaflık hem de yasal denetim açısından önemlidir.
Üç temel dağıtım yöntemi
- Eşit dağıtım: Toplam gider daire sayısına bölünür. En basit yöntemdir; küçük ve daire büyüklükleri birbirine yakın apartmanlar için uygundur.
- Arsa payına göre dağıtım: Kat Mülkiyeti Kanunu'nun genel esasıdır. Gider, her bağımsız bölümün arsa payı oranında paylaştırılır. Daire büyüklükleri farklı olan yapılarda daha adildir.
- Metrekareye göre dağıtım: Özellikle ısıtma gibi tüketime bağlı giderlerde tercih edilir.
Farklı kalem, farklı yöntem
Modern bir yönetimde her gider kalemi için farklı bir yöntem seçilebilir. Örneğin genel işletme gideri arsa payına, merkezi ısıtma gideri ise mevzuata uygun biçimde genellikle %30 alan + %70 tüketim esasına göre paylaştırılır. Bu ayrıştırma, "az kullanan çok ödüyor" şikâyetlerini büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Aidatı önceden hesaplamak
Yeni dönem bütçesini planlarken aidatı önceden tahmin etmek, sürpriz artışların önüne geçer. Ücretsiz aidat hesaplama aracımızla daire sayısı ve giderleri girerek dakikalar içinde tahmini aidatı görebilirsiniz.
Dijital çözüm ne sağlar?
Bir aidat takip programı, seçtiğiniz dağıtım yöntemini bir kez tanımlar ve her dönem tahakkukları otomatik üretir. Böylece elle hesap hatası, atlanan daire ve tutarsızlık ortadan kalkar; her kat maliki payının nasıl hesaplandığını şeffaf biçimde görür.