Komşunuzun kapı önüne ya da apartman koridoruna bıraktığı kedi veya köpek maması nedeniyle haşere sorunu yaşıyorsanız, hukuki sorumluluk öncelikle bu alışkanlığı sürdüren kişiye aittir. Ortak alan olan koridor, tüm kat maliklerinin ve sakinlerin müşterek kullanım alanıdır; bu alanı kirletmek veya haşere üremesine zemin hazırlamak, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde yasak kapsamına girmektedir. Yönetim uyarıda bulunmakla yükümlüdür; ancak gerekli adımları atmazsa yönetim de sorumluluğa ortak olabilir. Bu yazıda, sorunu adım adım nasıl çözeceğinizi, hangi mercilere başvuracağınızı ve yasal dayanakları sade bir dille anlatıyoruz.
Ortak Alan Nedir ve Koridor Kimin Sorumluluğundadır?
Apartmanlarda giriş holü, merdivenler, koridorlar, asansör ve çatı katı gibi yerler "ortak alan" olarak tanımlanır. Ortak alanlar, binadaki tüm bağımsız bölüm sahiplerine birlikte aittir; yani hiç kimse bu alanları kendi özel mülkü gibi kullanamaz veya diğer sakinleri rahatsız edecek biçimde değiştiremez. Kat Mülkiyeti Kanunu, kat maliklerine ortak alanları özenle kullanma ve başkalarını rahatsız etmeme yükümlülüğü getirir.
Peki bir sakin bu alanlara sürekli mama bırakıyorsa ne olur? O kişi hem ortak alanı izinsiz kullanmış hem de potansiyel hijyen riski oluşturmuş olur. Mama torbaları ve açık kaplar, özellikle sıcak aylarda, böcek ve kemirgen için son derece cazip bir besin kaynağı oluşturur. Koku, kedi/köpek dışkısı ve mama kalıntıları birleştiğinde haşere riski katlanarak artar.
Koridor temizliğini sağlamak ve bu tür sorunları önlemek birincil olarak apartman yönetimine düşer. Yönetim, sakini uyarmakla; sakin uyarıya uymakla; yönetim gerekirse daha ağır yaptırım yoluna başvurmakla yükümlüdür. Kiracıysanız bu zincire bir de ev sahibiniz eklenir: ev sahibi kiracısının yol açtığı sorundan hem yönetime hem diğer maliklere karşı sorumlu tutulabilir.
Özetle: Koridorda mama bırakan kişi birincil sorumludur. Yönetim hareketsiz kalırsa ikincil sorumlu konumuna düşer. Siz mağdur sakin olarak haklarınızı kararlılıkla ama doğru kanallardan takip etmelisiniz.
Mama Bırakma Alışkanlığı Nasıl Haşereye Yol Açar?
Islak mama, yani konserve veya taze hazırlanmış kedi/köpek yemeği, birkaç saat içinde ekşir ve güçlü bir koku yayar. Bu koku hamamböceği, karınca ve sinekleri anında cezbeder. Kuru mama görece daha masum gibi görünse de uzun süre açıkta kalan tahıl içerikli mamalar küf sporlarına ve tahıl güvesine ev sahipliği yapabilir. Üstelik kapısının önüne mama bırakılan kedi, yemediği mamanın bir bölümünü etrafa saçar; saçılan parçalar koridorun köşelerine, kapı altına ve merdiven sahanlığına taşınır.
Yazın sıcaklıkları 25-30 dereceye ulaştığında nem ile ısı bir araya gelince hamamböcekleri birkaç günde çoğalabilir. Haşere bir daire katına girdi mi, tüm blok etkilenebilir; ilaçlama başladığında ise komşular da masrafı paylaşmak durumunda kalır. Dolayısıyla başlangıçta "tek kişinin alışkanlığı" gibi görünen bir şey, zamanla binayı etkileyen bir halk sağlığı sorununa dönüşür.
Bazı sakini "Ben sadece birkaç kaptan mama bırakıyorum, ne zararı var?" diye düşünebilir. Bu tutum hem hukuki hem pratik açıdan hatalıdır. Bir kere haşere yerleştikten sonra ilaçlama masrafı, şikayet, komite toplantısı ve olası tazminat süreciyle uğraşmak; mama bırakmaktan çok daha meşakkatli ve pahalı bir hal alır.
Haşerenin gerçekten mama nedeniyle mi üredği yoksa başka bir kaynaktan mı geldiği de bazen tartışma konusu olur. Bu yüzden ilaçlama şirketinden tespit raporu almak, ileri aşamada ispat açısından kritik önem taşır. Raporunuz yoksa "sen yaptın" iddiasını ispatlamak güçleşir.
Hangi Adımları Atmalısınız: Şikayet Yol Haritası
Sorunu doğru sırayla ele almak hem sonuç almanızı hızlandırır hem de ileride hukuki yola başvurmanız gerekirse güçlü bir dosya oluşturmanızı sağlar. Aşağıdaki yol haritasını adım adım izleyin.
1. Belgeleme: Koridorun fotoğrafını veya videosunu tarih ve saat damgasıyla kaydedin. Mama kabının tam konumunu, ne kadar süredir orada durduğunu ve varsa haşere izlerini belgeleyin. Komşunuzun kim olduğunu biliyorsanız not alın; bilmiyorsanız yönetimden öğrenebilirsiniz. Belgeleme hem şikayetinizin somut dayanağını oluşturur hem de ilerleyen süreçte "siz haşereyi kendiniz getirdiniz" gibi karşı iddialara karşı sizi korur.
2. Yönetime yazılı bildirim: Yöneticiye ya da yönetim kuruluna yazılı bir şikayet iletin. WhatsApp mesajı da delil niteliği taşıyabilir ancak iadeli taahhütlü mektup ya da imza karşılığı teslim edilen dilekçe çok daha güçlüdür. Dilekçenizde durumu tarihiyle anlatın, haşere riskine dikkat çekin ve yönetimin yasal süre içinde önlem almasını talep edin.
3. Kat malikleri kurulu toplantısı: Yönetim hareketsiz kalıyorsa kat malikleri kurulunu toplantıya çağırmayı talep edebilirsiniz. Yeterli sayıda malikle birlikte yazılı başvuru yapıldığında yönetim toplantı düzenlemek zorundadır. Toplantıda sorunun tutanağa geçirilmesini sağlayın; bu tutanak hukuki sürecin kilit belgesi olacaktır.
4. Belediye/ilgili müdürlüğe başvuru: Yönetim hâlâ eylemsiz kalıyorsa ya da haşere tespit edildiyse belediyenin sağlık müdürlüğüne veya çevre müdürlüğüne başvurabilirsiniz. Belediyeler haşere şikayetlerini incelemek ve gerekirse ilaçlama yaptırmak konusunda yetkilidir. Başvurunuzu dilekçeyle yapın ve varsa ilaçlama şirketi raporunu ekleyin.
5. Sulh hukuk mahkemesi: Yönetim veya diğer merciler sorunu çözmezse Kat Mülkiyeti Kanunu'na dayanarak sulh hukuk mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkeme, haşereye neden olan davranışın durdurulmasını ve ilaçlama masraflarının sorumludan tahsilini emredebilir. Bu aşamaya gelinmesini kimse istemez; ancak bilmek, elinizi güçlendirir.
Yönetimin Hukuki Yükümlülükleri Nelerdir?
Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman yöneticisine ortak alanların bakımını, temizliğini ve düzenini sağlama yükümlülüğü verir. Bir sakin koridoru hatalı kullanıyorsa yönetici bunu düzeltmek için gerekli adımları atmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük soyut bir tavsiye değil, kanundan doğan somut bir görevdir.
Yönetimin yapması gerekenler şöyle sıralanabilir: Sakinlere yazılı ya da sözlü uyarı göndermek; uyarıya uyulmuyorsa kat malikleri kuruluna bilgi vermek; ilaçlama gerekiyorsa müteşebbis sıfatıyla ihaleleri yürütmek ve masrafları ilgili tarafa yüklemek için hukuki yollara başvurmak. Yönetim bu adımların hiçbirini atmazsa hem kat maliklerine hem sakinlere karşı sorumluluk doğar.
Pratikte yöneticiler çoğu zaman komşular arası anlaşmazlığa karışmak istemez ya da "biraz bekledelim, geçer" tutumuyla erteleme yolunu seçer. Bu yaklaşım haşere sorununun büyümesine zemin hazırlar. Siz mağdur olarak pasif kalmayın; yöneticinin yazılı yanıt vermesini talep edin. Cevap vermemek de bir cevaptır ve hukuki süreçte aleyhte delil olarak kullanılabilir.
Eğer apartmanınızda profesyonel bir yönetim şirketi varsa, şirketin sözleşmesine bakın. Çoğu profesyonel yönetim sözleşmesi haşere şikayetlerini belirli bir süre içinde çözme yükümlülüğü içerir; bu süreye uyulmazsa sözleşmeyi feshedebilir ya da tazminat talep edebilirsiniz.
Kiracıysanız Durumunuz Farklı mı?
Hem mama bırakan kişinin kiracı olması hem de şikayet eden kişinin kiracı olması durumunda süreç biraz farklı işler. Bu iki senaryoyu ayrı ele alalım.
Mama bırakan kişi kiracıysa: Kiracı, kiraladığı dairenin ve ortak alanların güvenli ve temiz kullanımından sorumludur. Kiracının yol açtığı zararlar için öncelikle kiracıya, akabinde ev sahibine başvurulabilir. Ev sahibi, kiracısının davranışlarından komşulara ve apartman yönetimine karşı sorumlu tutulabilir. Dolayısıyla ev sahibini de sürece dahil etmeniz yönetimin işini kolaylaştırır.
Şikayet eden kişi kiracıysa: Kiracı olarak yöneticiye şikayette bulunma hakkınız vardır; ancak kat malikleri kuruluna katılma ve oy kullanma hakkınız bulunmaz (bu hak ev sahibine aittir). Bu nedenle ev sahibinizi konudan haberdar edin ve kurulda sizi temsil etmesini, şikayetinizi dile getirmesini isteyin. Özellikle haşereden zarar gördüyseniz ev sahibinizin bu süreci takip etmesi hem sizin hem onun yararınadır.
Kiracı olarak yaşadığınız aidat veya ortak gider uyuşmazlıklarını anlamak için kiracının aidat borcundan malik sorumluluğu yazımızı da incelemenizi öneririz; ortak alan masraflarının nasıl paylaşıldığını anlamak sorunuzun bağlamını netleştirecektir.
Kiracı-malik-yönetim üçgeninde iletişim kopukluğu yaşandığında sorunlar çözümsüz kalabiliyor. Bu yüzden her yazışmayı kayıt altına alın; sözlü uyarıların ardından kısa bir onay mesajı gönderin ("Az önce konuştuğumuz konuyu hatırlatmak istedim…" gibi). Bu mesaj, ileride "bilmiyordum" savunmasını geçersiz kılar.
İlaçlama Masrafları Kime Yüklenir?
Haşere ilaçlaması gerektiğinde masrafın kime yükleneceği çoğu zaman en büyük anlaşmazlık noktasını oluşturur. Genel kural şudur: Soruna yol açan kişi masrafı karşılamalıdır. Ancak bu teorik bir kuraldır; pratikte ispat yükümlülüğü ve yönetimin tutumu belirleyicidir.
Haşerenin mama bırakmaktan kaynaklandığını ilaçlama şirketinin raporu belgeliyorsa, yönetim bu raporu dayanak göstererek masrafı ilgili sakinden tahsil etme yoluna gidebilir. Eğer yönetim bu adımı atmıyorsa masraf ortak gider havuzuna eklenir ve tüm sakinler tarafından paylaşılır; bu durum hem haksız hem de gereksizdir.
Kendi dairenizdeki haşere ilaçlamasını kendiniz yaptırıp masrafı sorumlu komşudan talep etmek istiyorsanız, önce noter kanalıyla ya da iadeli taahhütlü mektupla bildirimde bulunmalısınız. Ardından yönetimin cevabını bekleyin; cevap gelmemesi veya olumsuz yanıt hukuki yola başvurmanız için zemin oluşturur. Sulh hukuk mahkemesinde hem masraf talebinizi hem zararlarınızın tazminini gündeme taşıyabilirsiniz.
Bazı apartmanlarda yönetim her yıl bina genelinde bir haşere ilaçlaması yaptırır ve bu masrafı aidat bütçesine dahil eder. Bu planlı bir yönetim anlayışıdır ve haşere sorunlarının büyümeden önlendiği binalar için oldukça etkilidir. Böyle bir uygulama yoksa kat malikleri kurulunda bütçeye dahil edilmesini teklif edebilirsiniz.
Dilekçe Yazarken Dikkat Etmeniz Gerekenler
Yazılı şikayet, sözlü şikayetten çok daha güçlüdür. Ancak dilekçenizin etkili olması için bir kaç unsuru doğru kurgulamanız gerekir. Dilekçede duygusal ifadelerden kaçının; bunun yerine gözlemlerinizi tarih ve yer belirterek aktarın. "Komşum berbat" yerine "5 Temmuz 2026 tarihinden bu yana X kattaki Y nolu dairenin kapısı önünde mama kabı bırakılmaktadır" gibi somut bir dil kullanın.
Ardından zararı veya riski ortaya koyun: "Söz konusu uygulama, böcek ve kemirgen üremesine uygun ortam oluşturmakta; binadaki tüm sakinlerin sağlığını ve ortak alanların temizliğini tehdit etmektedir." gibi bir cümle yeterlidir. Dilekçenin sonunda yönetimden beklentinizi net biçimde belirtin ve yanıt için makul bir süre (7-14 gün gibi) verin.
Örnek dilekçe şablonu (yönetime):
Sayın Yöneticimiz,
[Tarih] tarihinden bu yana binamızın [kat/konum] koridorunda, [numara/özellik] numaralı daire önünde düzenli olarak kedi/köpek maması kabı bırakıldığını gözlemlemekteyim. Bu durum ortak alanın izinsiz ve hijyen kurallarına aykırı biçimde kullanılmasına neden olmakta; aynı zamanda böcek ve kemirgen üremesi riskini beraberinde getirmektedir.
Binamız sakinlerinin sağlığını ve ortak alanların temizliğini korumak adına, söz konusu uygulamanın sona erdirilmesi ve gerekiyorsa haşere ilaçlaması yaptırılması konusunda yetkileriniz dahilinde gerekli adımları atmanızı saygıyla talep ederim.
Yanıtınızı 7 iş günü içinde bekliyorum.
Ad Soyad – Daire No – Tarih
Bu şablonu kendi bilgilerinizle doldurun ve iki nüsha hazırlayın: birini yöneticiye imza karşılığı teslim edin, diğerini saklayın. WhatsApp ya da e-posta ile gönderiyorsanız ekran görüntüsü alarak arşivleyin.
Site Yönetimi Platformu Bu Süreci Nasıl Kolaylaştırır?
Apartmanınız veya siteniz dijital bir yönetim sistemi kullanıyorsa şikayet ve talep süreçleri çok daha izlenebilir ve hızlı sonuçlanır. Site Yönetimi platformu, tam olarak bu boşluğu kapatmak için tasarlanmıştır.
Platform üzerinden bir şikayet bildirimi oluşturduğunuzda, bu bildirim anında tarih-saat damgasıyla kayıt altına alınır. Kağıt üzerinde veya sözlü olarak iletilen şikayetler zaman zaman "unutulur" ya da gecikmeli ele alınır; dijital ortamda ise yönetim her açık şikayeti görmekte ve yanıt vermesi beklenmektedir. Üstelik şikayetinizin hangi aşamada olduğunu siz de takip edebilirsiniz.
Aidat ve ortak gider şeffaflığı da platform kullanımının önemli faydalarından biridir. İlaçlama masrafı ortak gidere yansıdığında hangi kalemin ne kadar tuttuğunu, kimin ödediğini ve kimin borcunun bulunduğunu görebilirsiniz. Bu şeffaflık, "masrafı neden biz ödüyoruz?" tartışmalarının önüne geçer ve kat malikleri kurulu toplantılarının çok daha verimli geçmesini sağlar.
Sakin olarak platform üzerinden; arıza bildirimlerinden tesis rezervasyonlarına, oy kullanmaktan duyuru okumaya kadar pek çok işlemi de yönetebilirsiniz. Dijital kayıt, sizi yönetim sürecinin pasif bir izleyicisi olmaktan çıkarıp aktif bir katılımcıya dönüştürür. Apartman yönetiminizle bu araçları henüz kullanmıyorsanız, Site Yönetimi'nin ücretsiz deneme sürecini birlikte değerlendirmeyi önerin.
Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınmanız Gerekenler
Koridora mama bırakılması gibi görece basit görünen bir sorun, yanlış adımlar atıldığında hem uzar hem de sizi haksız konuma düşürebilir. İşte en yaygın hatalar ve bunlardan nasıl kaçınacağınız:
- Kapıyı tekmelemek veya mama kabını kendiniz kaldırmak: Komşunuzun eşyasına dokunmak size hukuki sorun yaratabilir. Tepkinizi her zaman yasal kanallar üzerinden gösterin.
- Sadece sözlü şikayette bulunmak: Yöneticiye koridorda veya asansörde söyledikleriniz ispat değeri taşımaz. Her şikayetin yazılı kaydı olsun.
- Belgeleme yapmadan süreci başlatmak: Fotoğraf, video veya ilaçlama raporu olmadan "o yaptı" iddiasını kanıtlamak güçtür. Önce belgeleyin, sonra şikayet edin.
- Yönetimin "halleder" diyeceğine güvenerek beklemek: Yönetim bazen süreci kapatmak için yeterli adım atmaz. Makul bir süre verdikten sonra yanıt alamıyorsanız bir üst adıma geçin.
- Haşere ilaçlamasını belgeden önce yaptırmak: İlaçlama öncesinde tespit raporu aldırmazsanız kaynağı kanıtlayamazsınız. Önce tespit, sonra ilaçlama.
Bir diğer yaygın hata, sorunu kişisel bir çatışmaya dönüştürmektir. Hayvan besleyen komşunuz için belki de bu bir sevgi gösterisidir; ancak ortak alanı kirletmek kabul edilemez. Bu ayrımı net tutmak hem diyalog kapısını açık tutar hem de sizi haklı zemine koyar.
Son olarak: Yönetimden, belediyeden ya da mahkemeden sonuç almak zaman alabilir. Sabırlı ama kararlı olun. Her adımı tarihi ile birlikte not edin ve bir sonraki adıma ne zaman geçeceğinize önceden karar verin. Tutarsız takip, karşı tarafın sorunu ertelemesine kapı aralar.
Sık Sorulan Sorular
Komşum mama bırakmaya devam ederse polisi arayabilir miyim?
Koridora mama bırakmak tek başına polisi gerektiren bir durum değildir. Polis genellikle bu tür anlaşmazlıklara müdahale etmez. Doğru merciler sırasıyla apartman yönetimi, kat malikleri kurulu, belediye sağlık/çevre müdürlüğü ve sulh hukuk mahkemesidir. Ancak komşunuz size hakaret ediyor, tehdit ediyor ya da fiziksel müdahalede bulunuyorsa bu ayrı bir şikayet konusudur ve polise başvurabilirsiniz.
Yönetici şikayetime yanıt vermiyorsa ne yapabilirim?
İlk yazılı şikayetinizden 7-14 gün sonra yanıt gelmemişse ikinci bir yazılı hatırlatma gönderin. Hâlâ yanıt gelmezse yeterli sayıda kat malikiyle birlikte yönetimi olağanüstü toplantıya çağırma hakkını kullanabilirsiniz. Yönetim görevini ihmal ediyorsa kat malikleri kurulu yöneticiyi görevden alıp yeni yönetici seçebilir. Hasar ya da haşere somutlaştıysa sulh hukuk mahkemesine bireysel olarak da başvurabilirsiniz.
İlaçlama masrafını komşuma ödettirebilir miyim?
Eğer haşerenin kaynağını ilaçlama şirketinin raporu belgeliyorsa ve yönetim harekete geçmiyorsa sulh hukuk mahkemesine başvurarak ilaçlama masrafının tazmini için dava açabilirsiniz. Önce yönetimi devreye sokmanız gerekir; doğrudan dava açmadan önce resmi uyarı yapmış olmanız hem sürecinizi güçlendirir hem de mahkemenin talebinizi olumlu karşılamasını kolaylaştırır.
Belediye haşere şikayetlerine ne zaman müdahale eder?
Belediyeler genellikle haşerenin kamuya açık alanlarda ya da binalar arası yayılma riski taşıdığı durumlarda devreye girer. Başvurunuzda haşerenin tespit edildiğini ve apartman yönetiminin çözüm üretmediğini belgeleyerek yazılı başvuru yapın. Bazı büyükşehir belediyeleri bireysel apartman ilaçlaması yapmaz; ancak yerinde tespit, ihtar ve ilaçlama yaptırma konusunda yetkileri mevcuttur. Bulunduğunuz ilçenin belediyesini arayarak mevcut süreci öğrenmenizi öneririz.
Sokak kedisini besleyip mamasını dışarıda bırakmak yasak mı?
Sokak hayvanlarını beslemek konusundaki yerel yönetim düzenlemeleri belediyeden belediyeye farklılık gösterir. Ancak apartman koridoru veya ortak alanı, "dışarı" kapsamında değil "ortak mülk" kapsamında değerlendirilir. Burada mama bırakmak, ortak alanın izinsiz kullanılması ve hijyen kurallarının çiğnenmesi anlamına gelir. Binanın dışındaki kaldırım ya da bahçe gibi alanlarda beslemek ise yerel yönetimin belirlediği kurallara tabidir.
Kat malikleri kurulu mama bırakmayı yasaklayan bir karar alabilir mi?
Evet. Kat malikleri kurulu, ortak alanların kullanımına ilişkin iç yönetmelik kuralları koyabilir ya da mevcut yönetmeliğe ek kararlar alabilir. Bu kararlar oy çokluğuyla alınır ve bağlayıcıdır. Karara uymayan sakin, yönetim tarafından uyarılır; ısrar etmesi halinde yasal yaptırım sürecine dahil edilebilir. Apartman yönetmeliğinizde henüz böyle bir hüküm yoksa gündeme alınması için kat malikleri kuruluna öneri verebilirsiniz.