Evet, güvenlik ve temizlik personeli maaşları kural olarak AVM ortak giderine dahil edilebilir — ancak bu, sınırsız ve denetimsiz bir kalem değildir. Söz konusu masrafların ortak gidere yansıtılabilmesi için kira sözleşmenizde açıkça düzenlenmesi, fiilen ortak alanları kapsayan hizmetleri ifade etmesi ve makul bir orana dayanması gerekir. Sözleşmeniz bu konuda sessizse veya belirsizse, yapının hangi giderleri kiracıya yansıtabileceği Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ilgili hükümleri ve genel borçlar hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
Ortak Gider Nedir ve Kapsamı Nasıl Belirlenir?
Ortak gider, bir yapının tüm kiracı ve sahiplerine fayda sağlayan alan ve hizmetlerin finansmanı için toplanan paydır. AVM'lerde bu kavram apartmanlara göre çok daha geniş bir içerik taşır: alışveriş yolları, yürüyen merdivenler, otoparklar, ortak tuvaletler, çocuk oyun alanları, yükleme-boşaltma rampaları, servis koridorları ve merkezi teknik tesisatın tamamı ortak alan sayılır. Bu alanların temiz, güvenli ve işlevsel tutulması için harcanan her türlü bedel, prensipte ortak giderin içine girebilir.
Ancak "girebilir" ile "girmeli" arasındaki fark önemlidir. Hangi kalemlerin ortak gidere dahil olduğu, öncelikle kira sözleşmenizdeki "ortak gider / işletme gideri / servis bedeli" başlıklı madde veya ek protokolle belirlenir. Türkiye'deki büyük AVM'lerin büyük çoğunluğu standart uluslararası perakende kiralamasına yakın bir yapı kullanır ve bu yapıda "service charge" ya da "ortak gider" kalemi açıkça tanımlanır, genellikle sözleşmenin ayrılmaz eki olan bir "ortak gider çizelgesi" veya "işletme bütçesi" belgesiyle desteklenir.
Kiracı olarak en büyük yanılgılardan biri, bu kalemlerin yönetici tarafından keyfi biçimde belirlendiğini zannetmektir. Oysa iyi düzenlenmiş bir kira sözleşmesi, hangi giderlerin kiracıya yansıtılacağını tek tek listeler; hangi giderlerin mal sahibi ya da AVM yönetim şirketince karşılanacağını da açıkça belirtir. Sözleşmenizi bu açıdan incelemediyseniz, ilk adım o metni satır satır okumaktır.
Ortak gider bileşenleri genellikle üç ana grupta toplanır: personel giderleri (güvenlik, temizlik, teknik, resepsiyon vb.), enerji giderleri (ortak alan aydınlatması, iklimlendirme, asansör elektriği) ve bakım-onarım giderleri (peyzaj, ekipman servis sözleşmeleri, boya-badana). Personel giderleri bu üç gruptan birincisidir ve çoğunlukla toplamın en büyük payını oluşturur.
Güvenlik Personeli Maaşları Neden Ortak Gidere Yansıtılır?
AVM güvenliği, niteliği gereği bireysel mağaza güvenliğinden farklıdır. Kapı kontrolü, kamera sistemi izleme, yangın tatbikatları, tahliye koordinasyonu ve otopark denetimi gibi hizmetler tüm kiracıların müşteri kitlesini, çalışanlarını ve mallarını korur. Bu nedenle güvenlik personelinin maaşı, sosyal sigorta primleri, eğitim giderleri, üniforma ve güvenlik ekipmanı masrafları kural olarak ortak gider kapsamında kiracılara paylaştırılır.
Paylaştırma yöntemi yapıya göre farklılık gösterir. En yaygın yöntemde her kiracının kiraladığı brüt alanın toplam kiralanabilir alana oranı esas alınır. Yani 100 metrekarelik bir mağazanız varsa ve AVM'nin toplam kiralanabilir alanı 10.000 metrekarese, güvenlik giderinin yüzde biri sizden talep edilir. Bazı AVM'ler ayrıca yoğunluk katsayısı veya kat faktörü gibi ek düzeltmeler uygular; gece açık kalma süresi ya da özel güvenlik talebi doğuran faaliyet türü bu katsayıları etkiler.
Güvenlik hizmeti doğrudan AVM yönetim şirketinin kadrosunda çalışan personelle sağlanabileceği gibi, dış kaynaklı (taşeron) bir özel güvenlik firmasıyla sağlanabilir de. Her iki durumda da bu bedelin ortak gidere yansıtılması hukuken mümkündür; önemli olan, sözleşmede bu hizmetin ortak gider kapsamında sayıldığının belirtilmiş olmasıdır. Güvenlik ve temizlik personelinin taşeron mu kadro mu çalıştığını merak ediyorsanız, bu konuyu detaylı ele alan güvenlik ve temizlik personeli taşeron-kadrolu rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Dikkat etmeniz gereken nokta şudur: güvenlik hizmetinin gerçekten ortak alanları kapsayıp kapsamadığıdır. Eğer güvenlik personelinin bir kısmı yalnızca belirli bir anchor mağazanın ya da hipermarketin özel güvenliğinde görevlendiriliyorsa, o personelin maaşı tüm kiracılara eşit oranda yansıtılamaz. Bu durumu tespit ederseniz ortak gider itirazı için güçlü bir zeminiz var demektir.
Temizlik Personeli Maaşları da Aynı Mantıkla mı Değerlendiriliyor?
Temizlik personeli için de aynı ilke geçerlidir: ortak alanların temizliğinden sorumlu personelin giderleri ortak gidere dahil edilebilir. Ortak alan tuvaletlerinin temizlenmesi, alışveriş koridorlarının yıkanması, yürüyen merdiven altlarının bakımı, dış cephe temizliği ve çöp bertaraf hizmetleri bu kapsamdadır. Tüm bu hizmetler, mağazanızın içini değil, müşterinizin size ulaşana dek geçtiği alanları ilgilendirdiği için ortak gider mantığına oturur.
Bununla birlikte, sık karşılaşılan bir sınır ihlali de bu alanda yaşanır. Bazı AVM yönetim şirketleri, kiracının kendi mağaza içinin temizliğini de ortak temizlik ekibi üzerinden yürütüyor ve bu maliyeti ortak gider olarak yansıtıyor. Oysa mağaza içi temizlik, sözleşmede açıkça "ortak temizlik hizmeti kiracı alanlarını da kapsar" denmediği sürece kiracının kendi yükümlülüğündedir ve ortak gider olarak faturalandırılamaz.
Temizlik personeli alanında dikkat edilmesi gereken ikinci husus, temizlik hizmetinin kalitesi ile ücretinin orantılılığıdır. Yönetim şirketleri zaman zaman piyasa fiyatının üzerinde temizlik sözleşmeleri yapabilir. Bu durum özellikle yönetim şirketinin temizlik firmasıyla kurumsal bağı olduğunda riskli bir hal alır. Sözleşmeniz size yıllık bütçe ve kesin hesap alma hakkı tanıyorsa, bu hakkı kullanarak temizlik maliyetini bağımsız tekliflerle kıyaslamanız mümkündür.
Şunu da belirtmek gerekir: AVM'lerde temizlik hizmeti apartman sitelerine kıyasla çok daha yoğundur. Yüksek ziyaretçi trafiği, gıda kat operasyonları, otoparkların hava koşullarından etkilenmesi ve teknik altyapı alanlarının bakımı nedeniyle temizlik maliyeti gerçekten yüksek olabilir. Dolayısıyla "neden bu kadar ödüyorum" sorusu meşru olmakla birlikte, rakamın tek başına anlamsız olduğu sonucuna varılmamalıdır; doğru kıyaslama benzer ölçek ve ziyaretçi trafiğindeki AVM'lerin ortak gider oranlarıyla yapılır.
Kira Sözleşmesinde Neler Yazıyor? Kritik Maddeler
Ortak gider ihtilaflarının büyük çoğunluğu, sözleşmenin başında doğru okunmamasından kaynaklanır. Sözleşmenizde özellikle aşağıdaki noktalara bakmanız gerekir. İlk olarak, ortak gider ya da işletme gideri başlığı altında hangi kalemlerin "dahil", hangilerinin "hariç" olduğunu listeleyen ek veya madde mevcut mu? İkinci olarak, ortak giderin nasıl hesaplandığı ve kiracıya nasıl paylaştırıldığı açıklanmış mı? Üçüncü olarak, yıllık bütçe onayı veya kesin hesap bildirimi için bir mekanizma var mı ve bu mekanizmada kiracıların itiraz hakkı tanınmış mı?
Çoğu kurumsal AVM kirasında ortak gider için aylık avans (peşin tahmini tutar) belirlenir, yıl sonunda kesin hesap yapılır, aradaki fark mahsup edilir veya ek tahakkuk çıkarılır. Bu yapı kiracı açısından öngörülebilirlik sağlar; ancak yıl sonu kesin hesap sürprizleri de yaşanabilir. Sözleşmeniz bu hesaplaşmayı ne kadar şeffaf tutuyorsa, itiraz hakkınız o kadar güçlü zeminde durur.
Bazı sözleşmelerde "yönetim ücreti" adıyla ayrı bir kalem yer alır. Bu kalem, AVM yönetim şirketinin hizmet bedeli olup ortak giderin toplamı üzerinden yüzde olarak hesaplanır. Yönetim ücreti oranı sözleşmede belirtilmemişse ya da makul sayılabilecek bir üst sınırı yoksa, ilerleyen yıllarda ciddi maliyet artışlarına açık bir alan oluşur. Sözleşme müzakeresi aşamasındaysanız bu kaleme mutlaka sabit oran veya tavan koydurun.
Ortak gider artış sınırı da sözleşmede düzenlenmesi gereken kritik bir noktadır. Bazı sözleşmeler TÜFE veya ÜFE ile sınırlı bir artış hakkı tanırken bazıları yöneticiye geniş takdir yetkisi bırakır. Personel maaşları asgari ücrete bağlı olduğundan asgari ücret artışlarının olduğu yıllarda bu kalem sözleşmede öngörülen enflasyon oranının çok üstünde artabilir. Bu durumun sözleşmede nasıl ele alındığını anlamak hem bütçe planlaması hem de olası itiraz için belirleyicidir.
Hangi Masraflar Ortak Gidere Dahil Edilemez?
Tüm giderlerin ortak gidere yansıtılabilir olmadığını bilmek, itiraz hakkınızı kullanmak için temel bir başlangıç noktasıdır. Mal sahibinin yapıyı satın alırken ya da inşaat sürecinde yaptığı yatırım giderleri prensipte kiracıya yansıtılamaz. Yapının ana taşıyıcı sistemlerinde yapılan esaslı onarımlar, binayı yenileme niteliğindeki büyük çaplı tadilat ve mülkün değerini artırmaya yönelik iyileştirme projeleri ortak gider değil, sermaye harcaması (capex) sayılır ve bunlar mal sahibince karşılanır.
Benzer biçimde, yalnızca belirli kiracılara ya da belirli bir kısma fayda sağlayan giderler diğer kiracılara yansıtılamaz. Eğer AVM, yalnızca gıda katı için özel bir havalandırma sistemi kuruyorsa bu maliyetin tamamını tüm kiracılara paylaştırması hatalıdır. Ya da bir sinemacı için yapılan ses yalıtım güçlendirmesi, çevresindeki mağazalara ortak gider olarak fatura edilemez.
Yönetim şirketinin kendi idari giderleri — genel merkez ofis kirası, üst yönetim maaşları, pazarlama etkinlikleri, AVM tanıtım kampanyaları — da ortak gidere dahil edilemez; ancak bazı sözleşmeler bu kalemleri sözleşme eki bütçede açıkça tanımlamışsa bu durum farklı değerlendirilebilir. Bu yüzden neyin "dahil" sayıldığına ilişkin liste ne kadar ayrıntılıysa, ilerideki ihtilaflar o kadar kolay çözülür.
Son olarak, sözleşmede tanımlanmamış yeni kalemler sorun yaratır. AVM yönetimi ilerleyen yıllarda yeni bir güvenlik teknolojisi kurabilir, ek personel istihdam edebilir veya dış hizmet sözleşmelerini genişletebilir. Bu yeni harcamaların ortak gidere yansıtılabilmesi için sözleşmede buna imkân tanıyan bir hüküm veya kiracıların çoğunluk onayını gerektiren bir prosedür olmalıdır. Aksi takdirde yeni kalem tek taraflı yansıtılamaz.
Ortak Gider Faturasına İtiraz Nasıl Yapılır?
İtirazın ilk adımı, sorununuzu net biçimde tanımlamaktır: Faturaya mı itiraz ediyorsunuz yoksa yansıtılan kalemin sözleşmeye uygun olmadığını mı düşünüyorsunuz? Bu iki durum birbirinden farklı yollar gerektirir. Eğer "bu kalem sözleşmemde yok" diyorsanız, AVM yönetimine yazılı olarak başvurmanız ve kesin hesap raporuyla birlikte sözleşmenizdeki ilgili maddeye dayalı gerekçenizi sunmanız gerekir.
Yazılı başvuru için noter kanalı en güçlü seçenektir; ancak ilk aşamada iadeli taahhütlü posta veya e-posta (okundu bilgisi alınmış) da kabul görür. Başvurunuzda şu bilgiler mutlaka yer almalıdır: kiracı unvanı ve kira sözleşmesi tarihi, itiraz ettiğiniz fatura dönemi, itirazın konusu (hangi kalem, hangi gerekçe), talep ettiğiniz işlem (detay bilgi, düzeltme, iade). Sözleşmenizdeki ilgili maddeye atıf yapın ve kopyasını ekleyin.
Örnek İtiraz Dilekçesi Özeti:
"Sayın [AVM Yöneticisi Adı],
[Tarih] tarihli [tutar] TL tutarındaki Ortak Gider Faturası'na konu edilen [güvenlik personeli maaşı / temizlik personeli maaşı] kalemi, [kira sözleşmemizin ilgili maddesi] kapsamında değerlendirildiğinde [sözleşmemizde tanımlanan ortak gider kalemleri arasında yer almamaktadır / uygulama yüzdesinin dayanağı belirtilmemiştir]. Söz konusu kaleme ilişkin yıllık kesin hesap belgelerini ve hizmet sözleşmelerini 15 iş günü içinde tarafımıza iletmenizi talep ederiz."
Yönetim şirketinin cevabı tatmin edici olmazsa ya da 30 gün içinde dönüş yapmazsa bir sonraki adım, bağımsız hukuki değerlendirmedir. Ticaret mahkemelerinde görülen bu tür davalar, güçlü sözleşme belgesi ve kesin hesap analizine dayandığında kiracı lehine sonuçlanabilen davalardır. Dava açmadan önce arabuluculuk da değerlendirilebilir; ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk süreci kısa vadede masrafı minimize eder.
Unutmayın: ödemeyi durdurmak veya kesinti yapmak tek taraflı olarak yapılmamalıdır. Sözleşmenin feshi ya da tazminat riski doğurabilir. Hukuki süreç tamamlanana dek ihtirazi kayıt koyarak ("sözleşmeye uygunluğunu inceleme hakkımızı saklı tutarak") ödeme yapmak standart bir yaklaşımdır.
Ortak Gider Denetimi: Kesin Hesap Raporu Almanın Önemi
Ortak gider faturasının makul olup olmadığını anlamanın en sağlıklı yolu, yıllık kesin hesap raporunu incelemektir. Bu rapor; her gider kalemi için yıl boyunca yapılan harcamaların dökümünü, ilgili fatura veya sözleşmelerin özetini ve kiracıya paylaştırma yöntemini içermelidir. İyi yönetilen bir AVM, bu raporu yıl sonundan en geç birkaç ay sonra tüm kiracılara iletir.
Rapordan güvenlik personeli giderlerine baktığınızda şunları kontrol edin: Kaç personel çalışıyor, vardiya düzeni nasıl, birim maliyet nedir? Özel güvenlik firmasıyla yapılan sözleşme fiyatı piyasayla uyumlu mu? Personel sayısı ve hizmet saati, AVM büyüklüğüyle orantılı mı? Benzer sorular temizlik kalemi için de geçerlidir: Hangi alanlar temizleniyor, hangi ekipmanlar kullanılıyor, yıkama ve dezenfeksiyon frekansı nedir?
Kira sözleşmeniz size kesin hesap raporu talep etme hakkı tanıyor olmalıdır. Bu hak sözleşmede açıkça yoksa bile kesin hesap belgesinin paylaşılması borçlar hukukunun şeffaflık ilkesi gereğince talep edilebilir. Yönetim bu talebe yanıt vermiyorsa, bu durum hem itiraz hem de dava sürecinde lehinize bir argüman oluşturur.
Bir diğer denetim aracı, aynı AVM'deki diğer kiracılarla bilgi paylaşımıdır. Birden fazla kiracının aynı sorunu yaşadığını tespit etmek, kolektif bir talep veya yönetim değişikliği süreci başlatmanızı güçlendirir. AVM kiracı derneği ya da kiracı temsilcisi gibi yapılar bu amaca hizmet eder; Türkiye'de bazı büyük AVM'lerde bu mekanizmalar resmi olmasa da fiilen çalışır.
Site Yönetimi Platformuyla Ortak Gideri Şeffaf Yönetmek
Bu yazıda anlattığımız belirsizliklerin büyük bölümü, doğru bir yönetim platformuyla önlenebilir. Site Yönetimi platformu, AVM ve ticari yapı yöneticilerine ortak gider kalemlerini dijital olarak tanımlama, belgeleme ve kiracılara şeffaf biçimde raporlama imkânı sunar. Kiracı olarak sisteme erişim sağladığınızda, ortak gider dökümünü kalem kalem görebilir ve güvenlik ile temizlik personel maliyetlerinin nasıl hesaplandığını anlayabilirsiniz.
Güvenlik veya temizlik ekibine ilişkin ortak alandaki bir sorun ya da şikayet söz konusu olduğunda, arıza ve talep kaydı tarih damgalı olarak açılır. Bu sayede hem kimin hangi talebi ne zaman ilettiği kayıt altına alınır hem de sürecin nasıl ilerlediği izlenebilir hale gelir. Duyurular, bütçe bildirimleri ve periyodik raporlar aynı platform üzerinden iletildiği için e-posta zinciri ya da elden kağıt almak yerine her şey tek yerde arşivlenir.
Ortak gidere itiraz gerektiğinde bu arşiv, kimin ne talep ettiğini ve yönetimin nasıl yanıt verdiğini gösteren zaman damgalı bir kayıt sağlar. Böylece yazışmaların kaybolması ya da "böyle bir şey demedim" tartışmaları ortadan kalkar. AVM veya plaza yönetimi de kendi güvenlik ve temizlik organizasyonunu nasıl daha verimli kurguladığını site güvenliği: organize personel ve sistem yazımızda bulabilir.
Özetle: şeffaflık hem yönetici hem kiracı tarafı için çatışmayı azaltır, güveni pekiştirir ve uzun vadeli iş ilişkisini sağlıklı tutar. Platform bu şeffaflığı otomatik hale getirerek "bu ay neden bu kadar?" sorusunu geçmişe ait bir anı haline getirir.
Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınılması Gereken Durumlar
Kiracıların en sık yaptığı hata, sözleşmeyi imzalarken ortak gider ekini dikkatlice okumamaktır. Uzun ve teknik bir metin olan bu ek, sonradan çok daha fazla zaman harcamanıza neden olacak kalemleri içerir. İmzalamadan önce bir ticaret avukatına ya da gayrimenkul danışmanına kısa bir inceleme yaptırmak, ilerleyen yıllardaki ihtilaf riskini önemli ölçüde azaltır.
İkinci yaygın hata, aylık avans tutarını kira bedeli gibi sabit kabul etmektir. Avans tahmindir; yıl sonu kesin hesapta fark çıkabilir. Muhasebe takibinizde ortak gider avansı ile yıl sonu mahsup ayrımını net tutarsanız sürpriz tahakkuklarla karşılaştığınızda hazırlıklı olursunuz.
Üçüncü hata, ortak gider şikayetini sözlü olarak iletip yazmaya geçmemektir. Yönetimle sözlü görüştünüz, "bakacağız" dediler, sonra değişen bir şey olmadı. Oysa sözlü iletişim ispat açısından değersizdir. Şikayetinizi her zaman yazıya dökün; e-posta, mesaj ya da noter ihtarnamesi formatında olsun.
- Sözleşmeyi imzalamadan ortak gider ekini okumamak
- Aylık avans ile kesin hesap arasındaki farkı muhasebede ayrı takip etmemek
- Şikayeti yalnızca sözlü iletip yazılı kayda geçirmemek
Bir diğer hata, tek taraflı ödeme kesmek veya keseceğinizi taahhüt etmektir. Bu hareket sözleşmesel yükümlülüğünüzü ihlal ettiğiniz anlamına gelir ve tahliye sürecine zemin hazırlayabilir. İtiraz hakkınız meşru olsa bile ödeme disiplini korurken ihtirazi kayıt koyun.
Sık Sorulan Sorular
Güvenlik ve temizlik personeli maaşlarını ortak gider olarak ödemek zorunda mıyım?
Sözleşmenizde bu kalemler ortak gider kapsamında tanımlanmışsa evet, ödeme yükümlülüğünüz doğar. Sözleşmenizde tanımlanmamışsa ya da belirsizse, yansıtılan tutara itiraz hakkınız vardır. Ortak gider kapsamını belirleyen en bağlayıcı metin, kira sözleşmeniz ve varsa ortak gider protokolüdür. Herhangi bir ihtilafta ilk başvuru noktası bu belgelerdir.
Sözleşmemde ortak gider ekine dair hiçbir şey yok. Ne yapmalıyım?
Bu durumda yönetimin ortak gider faturası kesmesi hukuken tartışmalıdır. Genel olarak taraflar arasında mutabık kalınmamış bir giderin tek taraflı yansıtılması, borçlar hukuku çerçevesinde itiraz edilebilir bir işlem sayılır. Sözleşmenizde bu boşluk varsa, öncelikle yazılı olarak kesin hesap ve dayanak talep edin; ardından bir hukuk danışmanıyla birlikte itiraz stratejinizi belirleyin.
AVM yönetimi yeni güvenlik sistemi kurdu ve maliyeti ortak gidere yansıttı. Bu yasal mı?
Bu, sözleşmenizin içeriğine bağlıdır. Yönetim şirketinin yeni bir gider kalemi oluşturabilmesi için ya sözleşmenizde buna açıkça izin veren bir hüküm bulunması ya da kiracıların onayının alınması gerekir. Sözleşmede bu yetkiyi tanıyan bir düzenleme yoksa ve kiracı olarak onay vermediyseniz, yeni kalemin yansıtılması itiraz konusu olabilir. Özellikle büyük çaplı teknolojik yatırımlar sermaye harcaması sayılarak mal sahibince karşılanması gereken kalemler arasında değerlendirilebilir.
Temizlik gideri makul görünüyor ama ben kendi mağazamın temizliğini kendim yapıyorum. Yine de ödüyorum?
Ortak alan temizliğinin maliyeti, kendi mağazanızı kim temizlediğinden bağımsız olarak kiracılara paylaştırılır. Çünkü söz konusu gider koridorları, tuvaletleri, otoparkı ve diğer ortak bölgeleri kapsar. Kendi iç alanınızı kendiniz temizlemeniz bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Eğer ortak temizlik ekibinin mağaza içinizi de temizlediğini ve bunun ayrıca faturalandırıldığını görüyorsanız, o kalem ayrıca itiraz konusu yapılabilir.
Aynı AVM'deki diğer kiracılarla ortak hareket edebilir miyiz?
Evet, kiracılar arasında bilgi paylaşımı ve ortak talep hukuken engellenemez. Aynı AVM'deki kiracılar bir araya gelerek yönetimden kesin hesap, bağımsız denetim ya da ortak gider revizyonu talep edebilir. Bu talepler yönetimi doğrudan bağlamaz; ancak kolektif baskı çoğunlukla tek başına itirazdan daha hızlı sonuç verir. Eğer birden fazla kiracı benzer haksızlığa maruz kaldığını tespit ederse, toplu arabuluculuk ya da toplu dava da mümkündür.
Ortak giderin ne kadarı personel maliyeti olabilir? Bir sınırı var mı?
Yasal olarak belirlemiş sabit bir oran yoktur. Bu oran yapının büyüklüğü, kiracı yoğunluğu, güvenlik ve temizlik hizmetinin kapsamına göre farklılık gösterir. Bununla birlikte piyasada büyük AVM'lerde personel giderlerinin toplam ortak giderin yüzde elli ile yetmiş arasında seyrettiği görülür. Sözleşmede "personel maliyeti toplam ortak giderin %X'ini aşamaz" gibi bir tavan belirtilmemişse bu kalem sınırsız gibi görünür; dolayısıyla sözleşme müzakeresi aşamasında bu tavan maddesini talep etmek önemli bir koruma sağlar.